Nga Kristjan Pashollari5 Sht 2023 3.2k
Të tjera

Arti i shquar Islam në Spanjë, Alhambra

Spanja është e njohur për trashëgiminë e saj islame. Një trashëgimi e mbetur pasi Perandoria Islamike sundoi dhe çliroi gadishullin Iberik në 711. Në vitin 732, u krijua Al-Andalus, duke lënë pas koleksionin më të mirë të artit islam në Evropë.
Arkitektura dhe arti janë të lidhura pazgjidhshmërisht në kulturën islame. Arti islam tregonte statusin e kalifit dhe për formimin e tij u shpenzuan shuma të mëdha. Kjo është e dukshme në Andaluzi. Arti islam në Andaluzi përshkruhet në disa terma, secili me një kuptim unik.
"Arti maure" është termi më i përdorur. Një term më pak i njohur është Mudéjar, i cili përshkruan arkitekturën e krijuar për klientët e krishterë nga mjeshtrit myslimanë.
Maurët fillimisht "Maurus" në latinisht, u përdor për të përshkruar berberët dhe banorët e mëvonshëm, u referohej muslimanëve të Spanjës derisa mbreti Philip i Spanjës dekretoi dëbimin e tyre.
Arti maure karakterizohet nga gjeometria e tij e ndërlikuar dhe komplekse, motivet me lule dhe harqet e patkoit, si dhe përdorimi i hijes dhe dritës, siç mund të gjendet në Alhambra, Alcazar i Seviljes dhe Kulla Giralda ndër shumëvtë tjera. Edhe pse zonat myslimane në Spanjë u pushtuan më vonë, ndikimi i arkitekturës dhe artit islam vazhdon të jetojë dhe të frymëzojëbedhe sot.

Pallati Alhambra

Historia e Alhambrës është e lidhur me vendndodhjen gjeografike, Granada; Në një kodër shkëmbore me akses të vështirë, në brigjet e lumit Darro, e mbrojtur nga malet dhe e rrethuar me pyll, midis lagjeve më të vjetra të qytetit, Alhambra ngrihet si një kështjellë imponuese me tone të kuqërremta në muret e saj të jashtme që fshehin bukurinë delikate të brendësisë së saj.

E projektuar si zonë ushtarake fillimisht, Alhambra u bë rezidenca mbretërore dhe gjykata e Granadës në mesin e shekullit të 13-të pas themelimit të Mbretërisë Nasrid dhe ndërtimit të pallatit të parë nga mbreti themelues Mohammed ibn Jusuf Ben Nasr, më mirë i njohur si Alhamar.
Gjatë gjithë shek. XIII, XIV dhe XV, kalaja bëhet një kështjellë muresh të larta dhe kulla mbrojtëse, ku strehohen dy zona kryesore: zona ushtarake ose Alcazaba, kazermat e gardës mbretërore dhe medina ose qyteti, ku janë pallatet e famshme Nasrid dhe mbetjet e shtëpive të fisnikëve dhe plebejve që jetonin atje. Pallati i Carlos V, (i ndërtuar pasi qyteti u pushtua në 1492 nga monarkët katolikë), është gjithashtu në medine, qytet.

Kompleksi monumental ka gjithashtu një pallat të pavarur përballë Alhambrës, i rrethuar nga pemishte dhe kopshte, i cili ishte ngushëllimi i mbretërve të Granadinës, The Generalife.

Emri Alhambra e ka origjinën në një fjalë arabe që do të thotë "kështjellë e kuqe ose vermilion", ndoshta për shkak të tonit të ngjyrave të kullave dhe mureve që rrethojnë plotësisht kodrën e La Sabica, e cila nën dritën e yjeve është me ngjyrë argjendi, por në dritën e diellit merr një ton të artë. Edhe pse ka një shpjegim më poetik, të transmetuar nga kronistët myslimanë që flasin për ndërtimin e Alhambrës "nën dritën e pishtarëve". E krijuar fillimisht për qëllime ushtarake, Alhambra ishte një kështjellë, një pallat dhe një medinë e vogël, të gjitha në të njëjtën kohë. Ky personazh i trefishtë na ndihmon të kuptojmë karakteristikat e shumta të këtij monumenti.
Nuk ka asnjë referencë për Alhambra si një rezidencë mbretërish deri në shekullin e 13-të, megjithëse fortifikimi ka ekzistuar që nga shekulli i 9-të. Mbretërit e parë të Granadës, Zirtians, kishin kështjellat dhe pallatet e tyre në kodrat e Albaicin dhe nuk ka mbetur asgjë prej tyre. Monarkët Ziries ishin sipas të gjitha gjasave emirët që ndërtuan Alhambrën, duke filluar nga viti 1238.
Themeluesi i dinastisë, Muhammed Al-Ahmar, filloi me restaurimin e kalasë së vjetër. Puna e tij u përfundua nga djali i tij Muhamedi II, pasardhësit e menjëhershëm të të cilit vazhduan riparimet. Ndërtimi i pallateve (të quajtur Casa Real Vieja) daton në shekullin e 14-të dhe është vepër e dy mbretërve të mëdhenj: Jusuf I dhe Muhammed V. I pari është vlerësuar, ndër të tjera, Comares e Katërt, Dera e Drejtësisë, Banja dhe disa kulla. Djali i tij, Muhamedi V, përfundoi zbukurimin e pallateve me Sallën e Luanëve, përveç dhomave dhe fortifikimeve të tjera.
Alhambra u bë një gjykatë e krishterë në 1492 kur Monarkët Katolikë pushtuan Granadën. Më vonë, u ndërtuan disa struktura për të strehuar qytetarë të shquar, kazerma ushtarake, një kishë dhe një manastir françeskan./ bota-islame.com