Feja Islame favorizon gjithnjë ruajtjen e entitetit familjar nga rrënimi, mu për këtë arsye ka vendosur rregulla dhe shtylla, të cilat e mbajnë atë stabile dhe mundësojnë jetesën.
Në fillim të trajtimit të kësaj teme, duke folur për nushuzin e gruas, kemi theksuar se Kurani ka sjellë dy lloj alternativash për zgjidhjen e problemeve bashkëshortore, si preventiva parandaluese për divorcin, nëse është e mundur. Një: zgjidhje nga brenda prej vetë bashkëshortëve, që ishin tri preventivat e mirënjohura: këshilla me të mirë, ndarja nga shtrati apo rrahja e lehtë. Dhe dy: zgjidhje nga jashtë me ndihmën e palëve ndërmjetësuese, kjo dhe është tani tema jonë e diskutimit.
Zgjidhje nga jashtë me ndihmën e palëve ndërmjetësuese
Jurisprudenca islame ka sjellë preventiva për zgjidhjen e pakënaqësive apo të rebelimit të secilit nga dy bashkëshortët dhe jo vetëm kaq, por dhe nëse të dy shkaktojnë nushuzin-shkeljen e të drejtave të njëri-tjetrit, duke e drejtuar anijen drejt fundosjes, kërkohet që të ndërhyjnë kujdestarët e bashkëshortëve ose familjarët e tyre për rregullimin e gjendjes së acaruar. Kjo procedurë realizohet përmes angazhimit të palës ndërmjetësuese, një nga ana e burrit dhe një nga ana e gruas dhe ata fillimisht bëjnë verifikimin e gjendjes së të çiftit, duke u munduar t’i pajtojnë bashkëshortët, kurse, në të kundërtën, nëse ndërmjetësuesit kanë humbur shpresat se bashkëshortët mund të vazhdojnë jetën, atëherë iniciojnë rrugën e ndarjes së tyre, divorcin, duke iu referuar kështu citatit kuranor: “Nëse i frikësoheni përçarjes në mes tyre (burrit e gruas), dërgoni një pari të drejtë nga familja e tij dhe një pari të drejtë nga familja e saj. Nëse ata të dy (ndërmjetësuesit) kanë për qëllim pajtimin, Allahu u mundëson afrimin në mes tyre (burrit e gruas). Allahu është i dijshëm, është njohës i mirë”. (En-Nisa’ë/35). Citati në fjalë sinjalizon obligushmërinë e dërgimit të palës ndërmjetësuese nëse edhe më tutje përkeqësohet gjendja e bashkëshortëve.(1)
Çdokush duhet ta ketë të qartë se jeta bashkëshortore nuk është në tërësi një rrugë vetëm me lule, e ngrohtë, e qetë dhe pa mundime. Kjo, sepse ka momente e situata kur shkaktohen edhe pakënaqësi në mes tyre, të cilat mundë të shkaktohen nga disa indikatorë, si:
-Ngatërresa, kur bashkëshortët kundërshtojnë njëri-tjetrin në çështje të jetës së përditshme, e kjo shkakton ngatërresë në mes tyre që sjell ndërprerje të bisedimit midis tyre, që konsiderohet një vepër nga begatitë e djallit, e dëshiruar për të, ngase ai përpiqet që bashkëshortët t’i ndajë sa më parë përmes çfarëdo forme që është e mundur. Kjo çështje mund të zgjidhet duke i kërkuar falje njëri-tjetrit.
-Zemërimi shkaktohet kur njeriu nuk mund t’i kontrollojë emocione e tij. Kjo gjendje mund t’i kushtojë shumë vetë pësonit, po dhe atij që qëndron pranë tij. Nëse në mes bashkëshortëve shfaqet zemërimi, ky mund të sjellë pasoja të mëdha, kështu që jo rrallë ndodh që nën presionin e tij, të merren vendime të disfavorshme për secilin nga bashkëshortët.
-Mosbindja. Ndodh që burri të rebelohet e kjo mundë ta nxitë atë që të mos përkujdeset për gruan dhe fëmijët e tij, praktikisht të mos i plotësojë nevojat e përditshme të tyre - ushqimin, veshmbathjen, mjekimin etj.. Ky veprim bie mbi supet e gruas dhe rëndon edhe më gjendjen e saj, sepse këto janë detyrime të burrit, mire po njëkohësisht një sjellje e tillë nga burri acaron gjendjen në mes tyre, saqë bëhet e pamundur jetesa e përbashkët në këtë mënyrë, përveç situatës kur burri tërhiqet nga veprimi i tij. Në mënyrë ekuivalente kjo mund të ndodhë kur rebelohet gruaja, kur praktikisht refuzon kryerjen e obligimeve ndaj burrit dhe fëmijëve të saj. Ky veprim i saj paralizon zhvillimin e natyrshëm të jetës bashkëshortore, prandaj shpie në konflikt midis bashkëshortëve dhe kjo gjendje nuk stabilizohet derisa ajo t’i kthehet normalitetit dhe respektimit të detyrimeve të saj.(2)
Sipas mësimeve islame, nuk pëlqehet juridikisht që të vazhdohet jeta e bashkëshortëve nën presionin e nushuzit-jetës jo të mirë të tyre për një kohë të gjatë, pavarësisht se cila palë e ka shkaktuar, ngase një veprim i tillë bie në kundërshtim me objektivat e jetës martesore.(3)
Parimisht, kështu sugjeron edhe Allahu xh.sh. në Kuran: “ose jetë e njerëzishme (bashkëshortore) ose shkurorëzim me mirëkuptim”. (El Bekare, 229)
Kriteret e zgjedhjes së ndërmjetësuesve
Në përzgjedhjen që ndërmjetësuesit të jenë nga vetë familjarët e të dy bashkëshortëve, ka fenomene e urtësi. Islami i jep rëndësi të veçantë ruajtjes së intimiteteve, sekreteve të njeriut në përgjithësi e të bashkëshortëve në mënyrë të veçantë. Për këtë arsye dijetarët islamë kushtëzojnë që ndërmjetësuesit t’i plotësojnë disa kritere, sikur janë:
-Të jenë të ndershëm dhe të drejtë,


