Nga Kristjan Pashollari24 Korr 2022 2.3k
Të tjera

Sot më 24 korrik shënohet rënia e Perandorisë Osmane

Në këtë ditë, 24 korrik të vitit 1923 u nënshkrua Traktati i Lozanës nga Turqia dhe Fuqitë Aleate që moren pjese në Luftën e Parë Botërore. Me nënshkrimi i traktatit, Perandoria Osmane 600-vjeçare zyrtarisht erdhi në fundin e saj.

Më 30 tetor 1918, armëpushimi i Mudros shënoi disfatën dhe fundin e pjesëmarrjes së Perandorisë Osmane në Luftën e Parë Botërore. Pas kësaj, Fuqitë Aleate fitimtare filluan pushtimin e territoreve osmane më 12 nëntor 1918.

Aleatët donin të shpërbënin Perandorinë Osmane. Si rezultat, më 10 gusht 1920 u nënshkrua Traktati i Sevres, i cili synonte të shfuqizonte Perandorinë Osmane dhe të ndante territoret e saj. Duke qenë se traktati impononte kushte të rënda, ai nuk u pranua nga nacionalistët turq.

Ndërsa Traktati i Sevres ishte ende në diskutim, lëvizja kombëtare turke nën Mustafa Kemal Pashën ngriti një Asamble të Madhe Kombëtare Turke në Ankara në prill 1920 dhe e ndau atë nga qeveria osmane e Stambollit.

Ndërkohë, grekët kishin filluar tashmë një operacion ushtarak në Anadoll për të bërë presion ndaj Perandorisë Osmane për të pranuar Traktatin e Sevrës. Por fitorja turke e udhëhequr nga Mustafa Kemal në Luftën Turke për Pavarësi e detyroi Greqinë të nënshkruante armëpushimin e Mudanyas më 11 tetor 1922. Marrëveshja i dha fund luftës midis Turqisë, Greqisë dhe Fuqive Aleate. Sipas kushteve, grekët duhej të largoheshin nga Trakia Lindore.

Pas Marrëveshjes Mudanya, procesi i paqes filloi edhe një herë me ftesën e aleatëve drejtuar qeverive në Stamboll dhe Ankara për të dërguar përfaqësues në një konferencë paqeje. Por Asambleja e Madhe Kombëtare e Ankarasë u përgjigj duke shpërbërë Sulltanatin Osman më 1 nëntor 1922.

Asambleja Kombëtare Turke më pas zgjodhi të gjithë përfaqësuesit turq për konferencën, duke zgjidhur kështu problemin e përfaqësimit. Konferenca e Paqes e Lozanës filloi zyrtarisht më 20 nëntor.

Traktati i Lozanës u nënshkrua më 24 korrik 1923 dhe çoi në fundin e pushtimit të Stambollit. Trupat e fundit të Aleatëve u nisën nga qyteti më 04 tetor 1923.

Turqisë gjithashtu iu desh të hiqte dorë nga provincat e saj të mëparshme arabe dhe të njihte zotërimin britanik të Qipros dhe zotërimin italian të Dodekanezit. Traktati çoi në njohjen ndërkombëtare të sovranitetit të Republikës së re të Turqisë. Republika e Turqisë u shpall më 29 tetor 1923, me Mustafa Kemal Ataturkun që shërbeu si presidenti i parë i saj. / pregatiti: redaksia bota-islame.com

Mehmeti VI, Sulltani i fundit i Perandorisë Osmane, largohet nga vendi nga dera e pasme e Pallatit Dolmabahçe
pas shfuqizimit të sulltanatit osman më 17 nëntor 1922.
Foto: Sheikhu Islam duke shpallur luftën në Stamboll.
Sulltan Mehmeti V pret perandorin gjerman Wilhelm I me Enver Pasha dhe zyrtarë të tjerë osmanë në Stamboll më 15 tetor 1917.