Qindra mijëra artefakte janë vjedhur nga vendet e shkatërruara nga lufta si Jemeni, janë kontrabanduar nëpër shtetet fqinje dhe më pas i janë shitur ofertuesit më të lartë.
Qindra mijëra artefakte janë vjedhur nga vendet e shkatërruara nga lufta në Lindjen e Mesme në dekadën e fundit, me fondet nga shitja e thesareve të grabitura të përdorura për të nxitur konflikte të mëtejshme, thuhet në një raport të ri.
Docket, një iniciativë e Fondacionit Clooney për Drejtësi, tha të mërkurën se kishte gjurmuar 300 raste në Libi, Jemen, Siri dhe Irak, në të cilat objekte u plaçkitën nga muzetë, vendet arkeologjike, universitetet dhe vendet fetare.
Artikujt më pas u kontrabanduan nëpër pikat e tranzitit dhe u shitën te ofertuesi më i lartë.
"Plaçkitja e antikiteteve shpesh hidhet poshtë si një krim pa viktima, por është larg nga kjo," tha në raport Anya Neistat, drejtore ligjore e The Docket.
"Plaçkitja e objekteve kulturore është shkatërruese fizikisht dhe shoqërisht, dhe shitja e antikiteteve të konfliktit u mundëson grupeve të armatosura të financojnë konfliktin dhe terrorizmin dhe krime të tjera kundër civilëve."
Sipas studiuesve, të paktën 40,000 sende u vodhën nga Siria, ndërsa afro 150,000 artikuj u grabitën nga Jemeni.
Raporti zbuloi gjithashtu se një numër i madh i objekteve u grabitën nga Iraku verior nga grupi i Shtetit Islamik (IS, i njohur gjithashtu si ISIS dhe ISIL), ndërsa në Libi u vodhën prona kulturore në një numër vendesh fetare të lidhura me komunitetet sufi.
Përveç grupit IS, grupe të tjera të përfshira në aktivitete të ngjashme kontrabande përfshinin al-Kaedën dhe Hayat Tahrir al-Sham.
"ISIS më rrëmbeu në vitin 2014 - ata zbuluan se kam punuar në site arkeologjike, dhe ata donin që unë të shërbeja si ekspert dhe të drejtoja gërmimet e tyre. Veç se isha inxhinier, dhe kështu nuk e dija se ku ndodheshin thesaret. Por më duhej të pretendoja, të mbijetoja”, u tha studiuesve një inxhinier sirian, i intervistuar në Turqi në vitin 2021.
"Më çuan në Siri, në Deir ez-Zor, për shembull, por edhe në Irak, në Mosul. Ata kishin ndërmjetës në Turqi, të cilët ishin të lidhur, shpesh nëpërmjet anëtarëve të familjes, me tregtarët në Evropë."
Grupi IS fitoi rëndësi globale në vitin 2014, pasi pushtoi pjesë të mëdha të Irakut dhe Sirisë, dhe grupi u bë tituj për shkatërrimin e vendeve kulturore, trashëgimisë dhe historike. Ajo që nuk u bë tituj, megjithatë, ishte se shumë nga artefaktet që ndodheshin në ato vende u kapën nga grupi militant për t'i shitur.


