Si sot, 35 vjet më parë, Shqipëria dëshmoi një nga çastet më të fuqishme të historisë së saj moderne: rikthimin e të drejtës për të besuar. Në një kohë kur shpresa ishte e shtypur dhe liria e besimit ishte e ndaluar me ligj, mijëra shqiptarë u mblodhën në oborrin e Xhamisë së Plumbit në Shkodër për të shpallur një të vërtetë më të fortë se frika: Zoti nuk mund të ndalohet.
Në atë ditë historike, një ndër ikonat e ringritjes së fesë në vendin tonë, Haxhi Hafiz Sabri Koçi, u kthye në tribunë shprese. Para një deti njerëzish, ai deklaroi me lot gëzimi:
“Gëzimi më i madh imi ka qenë më 16 nëntor… sikur linda përsëri… E pashë veten aq të lumtur, saqë nuk kisha gajle edhe sikur të bija kurban. Nuk kishte gëzim më të madh!”
Këto fjalë, që tingëlluan si një ezan i lirisë, ende sot mbeten testament i një epoke sakrifice dhe rilindjeje.
Xhamia e Plumbit – Shenjtërorja e Rezistencës dhe Shpresës
Xhamia e Plumbit, një kryevepër e arkitekturës osmane dhe një nga simbolikat më të fuqishme të Shkodrës, u bë atë ditë jo vetëm një objekt kulti, por një ikonë e qëndresës shpirtërore të shqiptarëve.
E mbyllur për dekada, e lënduar nga harresa dhe nga regjimi ateist, ajo u bë skena e rikthimit më të madh të besimit në vendin tonë. Nën kupolën e saj të heshtur, qindra burra kishin kënduar dikur Kuran në fshehtësi, ndërsa më 16 nëntor 1990, mijëra u mblodhën për ta bërë këtë të drejtë publike dhe të pashkatërrueshme.
Fotografia e asaj dite – njerëz të ulur mbi kupola, të tjerë të ngjeshur në oborr, turma që shpërthenin nga çdo cep – është sot një monument vizual i guximit dhe i unitetit.

Ata që guxuan – Ata që e shkruan historinë
16 Nëntori 1990 nuk ishte vetëm hapja e një xhamie. Ishte:
- hapja e zemrave të qindra mijëra njerëzve;
- shpallja e fundin të një epoke të errët;
- triumfi i atyre burrave e grave që kishin ruajtur besimin fshehur, në shtëpi, në zemër, në mallkim e në shpresë.
Për këtë arsye, sot ne përulemi me mirënjohje para:
- Hafiz Sabri Koçit, rilindësi i Islamit në Shqipëri;
- imamëve dhe dijetarëve që sakrifikuan jetën e tyre gjatë dekadave të ndalimit;
- besimtarëve anonimë që ruajtën fjalën e Zotit kur ajo ishte e rrezikuar;
- bijve e bijave të Shkodrës që u bënë pararendës të lirisë.
16 Nëntori – Dita e Lirisë së Besimit në Shqipëri
Kjo ditë do të mbetet gjithmonë si dëshmia më e madhe se feja, shpresa dhe identiteti nuk shuhet kurrë.
Ato mund të shtypen, të heshtin, të mbyllen me dryn, por një ditë dalin më fuqishëm se kurrë.
/bota-islame.com